ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ • ΕΛΛΑΔΑ

Ελληνικό μενού
για τη νόσο Crohn

Καθημερινές, οικονομικές επιλογές για ύφεση, έξαρση, στένωση και θεραπεία με πρεδνιζολόνη.

Δεν υπάρχει μία μόνιμη δίαιτα για όλους. Επιλέγουμε ανάλογα με συμπτώματα, ανοχή και παρουσία στένωσης.
Βασισμένο σε ECCO 2025 και ESPEN 2023
ΥΦΕΣΗ

Ελληνικές επιλογές με ποικιλία

Κύρια πιάτα

  • Τσιπούρα ή λαβράκι ψητό
  • Κοτόπουλο λεμονάτο φούρνου
  • Σουβλάκι κοτόπουλο χωρίς βαριά σάλτσα
  • Ομελέτα φούρνου
  • Γεμιστά, αν οι φλούδες είναι ανεκτές

Συνοδευτικά

  • Ρύζι ή πατάτα φούρνου
  • Τραχανάς ή κριθαράκι
  • Καλά μαγειρεμένο κολοκύθι/καρότο
  • Χόρτα ή σαλάτα μόνο αν είναι ανεκτά
  • Ελαιόλαδο σε ανεκτή ποσότητα

Πρωινό και σνακ

  • Γιαούρτι με βρώμη
  • Αυγό βραστό και ψωμί
  • Ανθότυρο ή τυρί με λιγότερο αλάτι
  • Μπανάνα ή μαλακό εποχικό φρούτο

Με μέτρο

  • Πολύ λιπαρά κρέατα
  • Μεγάλη ποσότητα φέτας λόγω αλατιού
  • Τηγανητά
  • Αλκοόλ
  • Υπερεπεξεργασμένα σνακ
Σε ύφεση επιδιώκουμε ποικιλία και αποφεύγουμε μόνο τα προσωπικά ερεθίσματα.
Ενημερωτικό υλικό - δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη διαιτολογική οδηγία.
ΕΞΑΡΣΗ ΧΩΡΙΣ ΣΤΕΝΩΣΗ

Ήπια πιάτα για δύσκολες ημέρες

ΠρωινόΚρέμα βρώμης ή φρυγανιά/ψωμί με γιαούρτι χωρίς λακτόζη, αν χρειάζεται.
ΜεσημέριΚοτόσουπα αυγολέμονο με ρύζι, χωρίς πολύ λίπος.
ΕναλλακτικόΨάρι πλακί χωρίς έντονα καρυκεύματα + πατάτα ή ρύζι.
ΒράδυΟμελέτα + πουρές πατάτας ή σούπα τραχανά.
ΣνακΏριμη μπανάνα, ψημένο μήλο χωρίς φλούδα, γιαούρτι ή ρυζόγαλο με λίγη ζάχαρη.

Στόχος

  • 5-6 μικρά γεύματα
  • Υγρά και ηλεκτρολύτες
  • Πρωτεΐνη σε κάθε κύριο γεύμα
  • Επαρκής ενέργεια

Προσωρινά λιγότερα

  • Τηγανητά
  • Πολύ λιπαρά
  • Πικάντικα
  • Αλκοόλ
  • Πολύς καφές
Η δίαιτα δεν αντικαθιστά τη θεραπεία της έξαρσης.
ECCO Dietary Consensus 2025 • ESPEN 2023
ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΕΝΩΣΗ

Μαλακή ελληνική κουζίνα

Πιάτα

  • Βελουτέ κολοκύθι ή καρότο
  • Πατάτα πουρές
  • Ρύζι πολύ καλά βρασμένο
  • Τραχανάς λείος
  • Ψάρι μαλακό χωρίς κόκαλα
  • Κοτόπουλο πολύ μαλακό/ψιλοκομμένο
  • Αυγά ομελέτα ή scrambled

Προσωρινά αποφύγετε

  • Ξηρούς καρπούς
  • Σπόρους και κουκούτσια
  • Ποπ κορν
  • Ωμές σκληρές σαλάτες
  • Φλούδες
  • Αποξηραμένα φρούτα
  • Μεγάλα κομμάτια κρέατος
Μικρές μπουκιές, πολύ καλό μάσημα και μαλακή/πολτοποιημένη υφή.
Πόνος + φούσκωμα + έμετοι ή διακοπή αερίων/κενώσεων = άμεση ιατρική εκτίμηση.
Το σχήμα είναι προσωρινό μέχρι αξιολόγηση της στένωσης.
ΠΡΕΔΝΙΖΟΛΟΝΗ

Μενού με πρωτεΐνη και λιγότερο αλάτι

ΠρωινόΓιαούρτι 2% + βρώμη + μπανάνα ή 2 αυγά + ψωμί.
ΜεσημέριΤσιπούρα ψητή + πατάτα + κολοκύθι βραστό.
ΒράδυΚοτόπουλο λεμονάτο + ρύζι ή ομελέτα με καλά μαγειρεμένα λαχανικά.
ΣνακΓιαούρτι, ανθότυρο, αυγό, μπανάνα ή θρεπτικό πόσιμο σκεύασμα αν συστηθεί.

Προσέξτε

  • Πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα
  • Πηγές ασβεστίου
  • Έλεγχο βιταμίνης D
  • Κανονικό ωράριο γευμάτων

Περιορίστε

  • Αλλαντικά
  • Αλμυρή φέτα/σκληρά τυριά
  • Έτοιμες σάλτσες
  • Αναψυκτικά και πολλά γλυκά
Μην αλλάξετε τη δόση και μην διακόψετε απότομα την πρεδνιζολόνη.
Σε ενεργή νόσο η ESPEN προτείνει συνήθως 1,2-1,5 g πρωτεΐνης/kg/ημέρα στους ενήλικες, όταν δεν υπάρχει αντένδειξη.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 7 ΗΜΕΡΩΝ • ΥΦΕΣΗ

Ημέρες 1-4

Ημέρα 1

Π: γιαούρτι + βρώμη + μπανάνα • Μ: τσιπούρα + πατάτα • Β: ομελέτα + ψωμί

Ημέρα 2

Π: αυγά + ψωμί • Μ: κοτόπουλο λεμονάτο + ρύζι • Β: τραχανάς + ανθότυρο

Ημέρα 3

Π: ρυζόγαλο με λίγη ζάχαρη • Μ: ψάρι πλακί + πατάτα • Β: γιαούρτι + βρώμη

Ημέρα 4

Π: τοστ με κοτόπουλο/τυρί χαμηλότερο σε αλάτι • Μ: γιουβέτσι κοτόπουλου • Β: σούπα λαχανικών + αυγό

Προσθέστε μαγειρεμένα λαχανικά και φρούτα σύμφωνα με την προσωπική ανοχή.
Π = πρωινό • Μ = μεσημεριανό • Β = βραδινό
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 7 ΗΜΕΡΩΝ • ΥΦΕΣΗ

Ημέρες 5-7

Ημέρα 5

Π: γιαούρτι + μαλακό φρούτο • Μ: σουβλάκι κοτόπουλο + ρύζι • Β: ομελέτα + κολοκύθι

Ημέρα 6

Π: βρώμη + μπανάνα • Μ: μοσχάρι κοκκινιστό άπαχο + πουρές • Β: τραχανάς

Ημέρα 7

Π: αυγό + ψωμί + φρούτο • Μ: κοτόσουπα αυγολέμονο • Β: ψάρι + πατάτα

Φρούτα

Μπανάνα, ψημένο μήλο, μαλακό πεπόνι, ροδάκινο χωρίς φλούδα - μικρή ποσότητα και σύμφωνα με ανοχή.

Γαλακτοκομικά

Δεν αποκλείονται αυτόματα. Επιλέξτε χωρίς λακτόζη μόνο αν υπάρχει δυσανεξία ή επιδείνωση συμπτωμάτων.

Σε έξαρση ή στένωση χρησιμοποιήστε τις αντίστοιχες προηγούμενες σελίδες, όχι αυτό το γενικό εβδομαδιαίο μενού.
Πηγές: ECCO Dietary Consensus 2025 • ESPEN Clinical Nutrition in IBD 2023
Το μενού είναι παράδειγμα, όχι εξατομικευμένη ιατρική συνταγή.
ΤΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΩ

Όχι ίδιες απαγορεύσεις για όλους

Σε ύφεση

  • Μόνο προσωπικά ερεθίσματα
  • Πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα
  • Υπερβολικό αλκοόλ
  • Συχνά τηγανητά/πολύ λιπαρά
  • Κάπνισμα

Σε έξαρση

  • Τηγανητά
  • Πολύ λιπαρά
  • Πικάντικες σάλτσες
  • Αλκοόλ
  • Υπερβολική καφεΐνη
  • Πολλά ζαχαρούχα ποτά
  • Μεγάλες ποσότητες αδιάλυτης ίνας, αν επιδεινώνει συμπτώματα

Σε στένωση

  • Ξηροί καρποί
  • Σπόροι και κουκούτσια
  • Ποπ κορν
  • Ωμές σκληρές σαλάτες
  • Σκληρές φλούδες
  • Αποξηραμένα φρούτα
  • Ινώδες κρέας/μεγάλα κομμάτια
Δεν αποκλείουμε μόνιμα γλουτένη, γαλακτοκομικά, φρούτα, λαχανικά ή όσπρια χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη ή σαφή προσωπική δυσανεξία.
Με πυρετό, αίμα, έντονο πόνο, αφυδάτωση ή σημεία απόφραξης: ζητήστε ιατρική βοήθεια αντί να περιορίζετε απλώς το φαγητό.
ECCO 2025 • ESPEN 2023